50

50

Het is op de kop af 50 jaar geleden dat Luud Schimmelpennink zijn Witte Fietsenplan introduceerde. In 1967 nam Schimmelpennink voor de Provo’s zitting in de gemeenteraad en presenteerde daar zijn plan gratis fietsen te plaatsen in Amsterdam om een einde te maken aan de “asfaltterreur van de gemotoriseerde bourgeoisie” en de luchtverontreiniging tegen te gaan. Om de fietsen zonder slot te onderscheiden van gewone fietsen zouden ze wit worden geschilderd. Met het weg laten van het slot werd een gangbaar Amsterdams gebruik geïnstitutionaliseerd, het gemak van andermans fiets. Veel fietsen werden gestolen voor korte ritjes, om geopend te worden achtergelaten en vervolgens opnieuw te worden gestolen. Luud’s plan vond geen meerderheid in de raad. Het duurde, na enkele mislukte pogingen, tot 2006 totdat het Witte Fietsenplan in de OV-fiets zijn huidige vorm kreeg. De enige echte witte fietsen zijn te vinden in een reservaat. Nationaal Park De Hoge Veluwe heeft naast moeflons, edelherten en wilde zwijnen, 1800 ongetemde witte fietsen zonder slot. De rest van Nederland moet het voor 3 euro 85 per dag doen met de weinig sexy klinkende OV-fiets.

Sinds China’s Industriële Revolutie in de jaren 80 kampt het land met luchtvervuiling. Vooral in de Noordelijke provincies en steden waar de vuile lucht nauwelijks kan ontsnappen uit de dicht bevolkte binnensteden is de situatie buitengewoon zorgelijk. Tijdens een van mijn laatste bezoeken aan Beijing vlogen we door een dikke koek van geelbruine lucht boven de stad,  eenmaal geland was het bijna onmogelijk om de overkant van de straat te zien. Toenemende welvaart zorgt voor hogere mobiliteit, meer gebruik van de auto, groeiend vliegverkeer en alsmaar meer verbranding van kolen om aan de explosieve vraag van energie te kunnen blijven voldoen. Gecombineerd met de vervuilende productiefaciliteiten dichtbij of midden in de alsmaar uitdijende steden en zie daar de dodelijke cocktail.

Op geheel eigen wijze gaat men het probleem te lijf, fabrieken worden rücksichtslos gesloten of verplaatst en daarnaast wordt de diensten- en technologiesector gestimuleerd. Eén van de nieuwe technologische start-ups is Mobike. Mobike is met Ofo en Xiaoming een grote speler op de nieuwe markt in China voor gedeelde fietsen. Anders dan in Europa zijn de fietsen niet gebonden aan hardware zoals stalling of paal met een slot. Mobikes of Ofo’s kunnen overal worden aangetroffen, maken deel uit van “The internet of things”. Met een App op je telefoon kun je een fiets ontgrendelen en hem achterlaten op een willekeurige locatie. Een GSM chip in elke fiets houdt bij waar de fietsen zich bevinden. Deze locaties zijn op hun beurt weer te vinden in je App zodat er altijd een fiets in de buurt is. Met grote voortvarendheid worden de fietsen geplaatst. Zo liep ik pas in Beijing op een ochtend mij hotel uit en op het trottoir, leeg de avond ervoor, stonden 500 nieuwe fietsen uit het niets keurig op een rij.

In 2016 werden er in Nederland ongeveer 2.400.000 OV-fietsritten geregistreerd. In Guangzhou, een stad met 14 miljoen inwoners, 3 miljoen minder dan Nederland, werden 350.000 ritten geregistreerd… 350.000 per dag. China was het koninkrijk van de fiets totdat de toenemende welvaart daar een einde aan maakte. Met nieuw elan en een op grootse wijze ontstaat een nieuw imperium.

“Bicycle bicycle bicycle
I want to ride my bicycle bicycle bicycle
I want to ride my bicycle
I want to ride my bike
I want to ride my bicycle
I want to ride it where I like”

 

Groet uit Shanghai